1. Cep Herkülü olarak anılan Naim Süleymanoğlu iki tarafında ağırlıklar olan bir demir çubuğun koparma ve silkme hareketleri ile havaya kaldırılıp başının üstünde dirseklerini kırmadan tutularak yapılan bir spor dalı olan halterde dünya çapında çok önemli başarılar elde etmiştir. Koparma hareketi aşağıdaki görselde verilmiştir. Koparma Buna göre koparma sürecinde kol kasında meydana gelen değişiklikleri yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Görselde halter çubuğu omuz hizasına çekilmiş, dirsekler bükülmüştür; kol bükülürken ön koldaki pazı (biseps) kası kasılır, arka koldaki triseps kası gevşer (zıt çalışan kaslar).
2. Kasılan kasta sinir uyarısıyla sarkoplazmik retikulumdan Ca²⁺ iyonları salınır; miyozin başları aktine bağlanır ve ATP harcanarak aktin iplikleri miyozin üzerinde kayar.
3. Sarkomer kısalır: Z çizgileri birbirine yaklaşır, I bandı ve H bölgesi daralır, A bandının boyu değişmez.
4. Yoğun efor nedeniyle ATP hızla tükenir; kreatin fosfat ve oksijensiz solunumla ATP üretilir, laktik asit birikebilir.
Cevap: Pazı kası kasılıp kısalırken triseps gevşer; sarkomerlerde aktin miyozin üzerinde kayar, I bandı ve H bölgesi kısalır, A bandı sabit kalır. Bu sırada Ca²⁺ ve çok miktarda ATP kullanılır, enerji ihtiyacı kreatin fosfat ve oksijensiz solunumla da karşılanır.
Dikkat: Kasılmada A bandının boyu değişmez; çünkü miyozin ipliklerinin boyu kısalmaz.