2. Aşağıda insanların eşeyli üremesiyle ilgili bir görsel verilmiştir. Sperm (n) Yumurta (n) I II Zigot (2n) XY (2n) XX III III Görseldeki numaralı aşamaları açıklayarak bu aşamaların her birinin genetik çeşitlilik üzerindeki etkilerinin ne olacağını gerekçeleriyle yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. I. aşama gamet oluşumudur: Erkekte sperm, dişide yumurta mayoz bölünmeyle oluşur (2n → n).
2. II. aşama döllenmedir: Sperm ile yumurta birleşir, zigot (2n) oluşur.
3. III. aşama gelişmedir: Zigot mitoz bölünmelerle embriyoya, sonra yetişkin bireye dönüşür.
4. Genetik çeşitliliğe etkilerini düşün: Mayozda parça değişimi (krossing over) ve homologların bağımsız dağılımı farklı gametler oluşturur. Döllenmede hangi sperm ile hangi yumurtanın birleşeceği rastgeledir, bu da yeni gen kombinasyonları sağlar. Mitozda ise oluşan hücreler zigotla aynı genetik yapıdadır, çeşitlilik oluşmaz.
Cevap: I) Mayoz (gamet oluşumu): krossing over ve bağımsız dağılımla çeşitliliği artırır. II) Döllenme: gametlerin rastgele birleşmesiyle çeşitliliği artırır. III) Mitoz (büyüme-gelişme): genetik yapı korunur, çeşitliliğe katkısı yoktur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Gelişme aşamasında mitoz olduğu için vücut hücrelerinin hepsi zigotla aynı genetik bilgiyi taşır.