
3. Mahalleli güneşin ilk ışıklarıyla toplanmış, büyük bayram temizliğinin en önemli ayağı olan yün ve kilim yıkama hazırlıklarına başlamıştı. Çoluk çocuk hep birlikte dere kenarına geldiler. Anneler ellerindeki tokaçla (Çamaşır yıkarken kullanılan, tahtadan, yassı tokmak) yastık kılıflarından çıkarttıkları yünleri ve kilimleri dövüyordu. Çocuklar da pantolonlarını dizlerine kadar sıvamışlar; kimi balık tutuyor, kimi kahkahalar eşliğinde birbirine su atıyordu. Bu, çocukların her sene gelmesini iple çektiği ve çok mutlu oldukları unutulmaz bir zamandı. Bu metindeki hikâye unsurlarını (olay örgüsü, mekân, zaman, şahıs/varlık kadrosu, anlatıcı) yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Olay örgüsü: Mahalleli bayram temizliği için yün ve kilim yıkamaya dere kenarına gider; anneler tokaçla yünleri ve kilimleri döver, çocuklar balık tutar ve birbirine su atarak eğlenir.
2. Mekân: Dere kenarı.
3. Zaman: Bayram öncesi, sabah (güneşin ilk ışıklarıyla).
4. Şahıs/varlık kadrosu: Mahalleli, anneler, çocuklar.
5. Anlatıcı: Olayları dışarıdan, “toplanmış, geldiler, dövüyordu” gibi üçüncü kişi ağzından anlatan 3. kişi (gözlemci/ilahi) anlatıcı.
Cevap: Olay örgüsü: Mahallelinin bayram temizliği için dere kenarında yün ve kilim yıkaması, çocukların oynaması. Mekân: Dere kenarı. Zaman: Bayram öncesi bir sabah. Şahıs kadrosu: Mahalleli, anneler, çocuklar. Anlatıcı: 3. kişi anlatıcı. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Anlatıcıyı fiillerin kişi ekinden bul: “geldiler, dövüyordu” gibi 3. kişi fiiller 3. kişi anlatıcıyı gösterir.