4. Aşağıda Turgut Uyar’ın Sevda Üstüne adlı şiirinden bir parça verilmiştir. Bu şiirde sevda sevda üstüne Senelerdir veda veda üstüne Yareli yüreğimde dağ dağ üstüne Vakit Nisan ortasında bir akşam. Mehtap ettiğinden bihaber Kuşlarla, çiçeklerle, balıklarla beraber İki tel kumral saç olsa avucumda şimdi Ağlayıp ağlayıp avunsam… a) Bu dizelere hâkim olan duyguyu yazınız. Buna nasıl ulaştığınızı dizelerden örnek vererek açıklayınız. b) Bu dizelerde kullanılan imgelerden birini ve bu imgenin şiirin anlamına etkisini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. a) Dizelerde hâkim duygu, ayrılık acısı ve özlemdir (hüzün). "Senelerdir veda veda üstüne" ayrılıkların üst üste geldiğini, "Yareli yüreğimde dağ dağ üstüne" acının büyüklüğünü gösterir.
2. "İki tel kumral saç olsa avucumda şimdi / Ağlayıp ağlayıp avunsam…" dizeleri, sevgiliden kalacak küçük bir hatıraya bile hasret duyulduğunu anlatır.
3. b) İmge, duyulara seslenerek zihinde canlanan özgün resimdir. "Yareli yüreğimde dağ dağ üstüne" imgesi, acıların dağlar gibi büyük ve üst üste yığıldığını hissettirir; şiirdeki kederin ağırlığını somutlaştırır.
Cevap: a) Hâkim duygu ayrılık acısı ve özlemdir; "Senelerdir veda veda üstüne", "Ağlayıp ağlayıp avunsam…" dizeleri bunu gösterir. b) "Yareli yüreğimde dağ dağ üstüne" imgesi, acının büyüklüğünü somutlaştırarak şiirdeki hüznü güçlendirir. ("İki tel kumral saç" imgesi de kabul edilir.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: İmgeyi yazmak yetmez; anlamı nasıl etkilediğini de açıklamalısın.