3. Aşağıda Rıfat Ilgaz’ın Öksürük adlı hikâyesinden bir parça verilmiştir. Otelin her şeyi güzeldi; havası, suyu, hele yemeği! İşsiz geçen yıllarımı unutmuş, dünyayı yeniden sevmeye, insanlara yeniden ısınmaya başlamıştım. Kulağımın dibinde güm güm öten cazın davulu bile hoş geliyordu bana. Bu yemek süresi içinde yeni arkadaşlar bile edinmiştim. Salonda kahvemi içerken: “Direktör çağırıyor!” dediler. İki yıldır rengini, biçimini, daha doğrusu kişiliğini yitiren ceketimin düğmelerini ilikleyerek girdim direktörün yanına. Koskoca direktör, yemekten önce sunduğum kartvizitin yüzü suyuna, şöyle bir kımıldandı yerinden. Kahramanın yaşadığı duygusal değişimi yansıtan üslup özelliklerini parçadan örnekler vererek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Parçanın ilk kısmında kahraman mutludur; üslup coşkulu ve ünlemlidir: "Otelin her şeyi güzeldi; havası, suyu, hele yemeği!"
2. Olumlu duygular yansıtan ifadeler seçilmiştir: "dünyayı yeniden sevmeye, insanlara yeniden ısınmaya başlamıştım"; "güm güm" yansımasıyla bile davulun hoşa gittiği söylenir.
3. "Direktör çağırıyor!" cümlesiyle hava değişir; kahramanın yoksulluğu kişileştirmeyle verilir: "kişiliğini yitiren ceketimin".
4. "Koskoca direktör", "kartvizitin yüzü suyuna" ifadelerinde ince bir alay (ironi) vardır.
Cevap: Yazar birinci kişi anlatımı, sade ve konuşma diline yakın bir dil kullanır. Mutluluk, ünlemli ve coşkulu cümlelerle; ardından gelen tedirginlik ve ezilmişlik ise kişileştirme, abartma ve ironiyle yansıtılır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Her üslup özelliğine parçadan bir örnek eşleştir; örneksiz cevap eksik sayılır.