5. Tarih, belgelere dayanarak yazılır. Geçmişle ilişkimizin tek yolu ondan kalanları incelemek, anlamak, yorumlamaktır. Geçmişin aydınlatılması bizi geçmişe götürecek belgeler yardımıyla gerçekleşir. Kimi tarih yazıcıları belgelerin “konuştuğunu” söylerler. Yazdıklarından çok tarihî belgeler konuşur, kendileri konuşmaz. Belgeler tarafsızdır. Belgelere “Konuşun!” denir ve belgeler “konuşmaya” başlar. Onlara göre tarih, olup bitenlerin çarptırılmadan, doğru anlayıp doğru konuşturularak anlatıldığı ve raporla dile getirildiği bir geçmiştir. Kendinizden hiçbir şey katmadan belgeyi belge olarak konuşturduğunuzda bilimsel tarih yazıcılığını başarmış olursunuz. “Ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden, kimler tarafından gerçekleştirilmiştir?” sorularını olduğu gibi yanıtlayan bir rapor hazırlarsanız tarihî gerçeği ortaya çıkarmış olursunuz. Bu metinde bilimsel tarih yazıcılığının başarılması için ne tür bir yaklaşım önerilmektedir?
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metin, tarihin belgelere dayanarak yazılması gerektiğini söylüyor.
2. Tarihçinin belgeye kendi görüşünü katmaması, olayları çarpıtmadan aktarması isteniyor; yani tarafsız ve nesnel olması gerekir.
3. "Ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden, kim" sorularının cevaplanması, olayın eksiksiz ve kanıta dayalı açıklanmasını sağlar.
Cevap: Belgelere dayalı, tarafsız (nesnel) ve kanıta dayanan bir yaklaşım önerilmektedir. Tarihçi belgeleri kendi yorumunu katmadan, çarpıtmadan konuşturmalı ve 5N1K sorularına cevap vererek olayı açıklamalıdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Cevabında hem "belgeye dayalılık" hem de "tarafsızlık" vurgusunu birlikte yaz.