
4. İngiliz tarihçi John Tosh “Tarihin Peşinde” adlı eserinde tarihçinin görevini şu sözlerle ifade etmiştir. “İnceleyeceği çağın insanının kimliğine bürünüp dünyayı onun gözlerinden görerek ve mümkün olduğu kadar onun standartlarıyla değerlendirerek o insanın neyi, niçin yaptığını bulmaktır.” Bu sözle tarihsel bilginin üretiminde ne tür bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır?
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Tosh, tarihçinin incelediği dönemin insanının yerine kendini koymasını istiyor.
2. Olaylar, bugünün değer ve ölçüleriyle değil, o dönemin şartları, değerleri ve standartlarıyla değerlendirilmelidir.
3. Bu yaklaşım, geçmişi bugünün gözüyle yargılama (anakronizm) hatasından korur.
Cevap: Tarihsel empati yaklaşımı vurgulanmaktadır. Tarihçi, olayları yaşandığı dönemin koşulları ve o dönem insanının bakış açısıyla değerlendirmeli, günümüz değerleriyle yargılamamalıdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Tarihsel empati, geçmişteki insanları onaylamak değil, onları kendi şartları içinde anlamaya çalışmaktır.