1. Fransız İhtilali ortaya koyduğu fikirler yönüyle evrensellik kazanarak tüm dünyayı etkisi altına almıştır. İhtilalin etkileri gerek basın yayın yoluyla gerekse Avrupa'ya giden öğrenci ve aydınların aracılığıyla Osmanlı topraklarına da girmiştir. Osmanlı Devleti, ihtilalin etkilerinin en yoğun görüldüğü ülkelerin başında yer almıştır. Kısa süre sonra başlayan gayrimüslim ayaklanmaları, Osmanlı yönetimini ihtilalin etkilerinden korunmak için bazı tedbirler almaya yöneltmiştir. A) Osmanlı yönetiminin aldığı tedbirlerden ikisini yazınız. B) Alınan tedbirler işe yaramış mıdır? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik fikri, çok uluslu Osmanlı Devleti'nde gayrimüslim halkları ayaklanmaya yöneltti.
2. Osmanlı yönetimi bu ayaklanmaları önlemek ve azınlıkları devlete bağlamak için ıslahatlar yaptı. Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856) ile gayrimüslimlere yeni haklar verdi; I. Meşrutiyet'i (1876) ilan etti; Osmanlıcılık fikrini benimsedi.
3. Bu tedbirlere rağmen ayaklanmalar sürdü. Yunanistan, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan gibi devletler bağımsızlığını kazandı.
Cevap: A) Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı'nı ilan etmek, I. Meşrutiyet'e geçmek, Osmanlıcılık politikasını uygulamak (herhangi ikisi). B) İşe yaramamıştır; milliyetçilik akımı güçlenmeye devam etmiş, Balkan milletleri ayaklanarak Osmanlı'dan ayrılmıştır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Tedbirlerin amacı azınlıkların ayrılmasını önlemekti; Balkan devletlerinin bağımsızlığı bu tedbirlerin başarısız olduğunu gösterir.