5. Aşağıda 6C atomunun orbital şemasına ait bazı örnekler verilmiştir. a) .................................................................... .................................................................... b) c) .................................................................... d) .................................................................... Bu örnekleri inceleyerek verilen orbital şemalarının Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kura lına uyup uymadıklarını gerekçesiyle yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Aufbau: elektronlar düşük enerjili orbitalden başlayarak yerleşir (1s → 2s → 2p).
2. Pauli: bir orbitalde en fazla 2 elektron bulunur ve spinleri zıttır.
3. Hund: eş enerjili p orbitallerine elektronlar önce birer birer, aynı spinle yerleşir.
4. Her şemayı bu üç kurala göre kontrol et.
Cevap: a) Aufbau ve Pauli'ye uyar, Hund'a uymaz: 2p'deki iki elektron ayrı kutulara tek tek yerleşmeliydi. b) Aufbau ve Hund'a uyar, Pauli'ye uymaz: 2s orbitalindeki iki elektron aynı spinli. c) Üç kurala da uyar: 2p'deki iki elektron ayrı orbitallerde ve aynı spinli (boş kutunun ortada olması fark etmez). d) Pauli ve Hund'a uyar, Aufbau'ya uymaz: 2s dolmadan 2p'ye elektron geçmiş (uyarılmış hâl).
Dikkat: c) şıkkında boş orbitalin ortada olması kural ihlali değildir; üç p orbitali eş enerjilidir.