4. Cezeri, 13. yüzyılın büyük mühendisi ve dünyanın sayılı dehalarından biri kabul edilir. Elektrik enerjisini kul lanmadan hareketin dönüştürülmesi ve aktarılmasına, dengenin sağlanmasına dayalı ve kendini tekrar eden birçok makine ve aracın teknolojik olarak tasarımlarını yaparak bu makineleri üretmiş ve çalıştırmıştır. Bu ma kinelere örnek olarak su saatleri, mum saatleri, ziyafetlerde kullanılan kaplar ve ibrikler, el yıkama ve abdest alma aparatları, kan almada kullanılan ölçme aletleri, otomatik müzik düzenekleri, fıskiyeler verilebilir. Cezeri’nin yapmış olduğu çalışmalar bugünün teknolojisine de yön vermektedir. Cezeri günümüz siber netik biliminin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Sibernetiğin en anlaşılır örneği, insan gibi davranan ve insan işlerini yapan robotlardır. İnsansı robotlar dediğimiz bu robotlar ışık, ses, konum gibi verileri üzerle rine yerleştirilmiş algılayıcılarla farkediyor. Algıladıkları verileri elektronik devreleri aracılığıyla topluyor ve kontrol ediyorlar. Sonrasında öğrenme ve sezme gibi insana özgü yeteneklerin elde edilmesini sağlayan yapay zekâ yazılımları sayesinde topladıkları verileri birbiriyle ilişkilendirerek bunlardan çıkarım yapıyorlar. Yaptıkları çıkarımlar sonucunda da mekanik parçaları sayesinde gerekli hareketleri gerçekleştiriyorlar. Metne göre, Cezeri'nin yaşadığı dönemde fiziğin hangi alt dalı ile daha çok ilgilendiğini ve günümüzde fiziğin alt dallarından hangilerinin gelişmesine olanak sağladığını yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Cezeri'nin çalışmalarına bak: hareketin dönüştürülmesi ve aktarılması, denge, su saatleri, fıskiyeler. Bunlar hareket, kuvvet ve dengeyle ilgilidir; yani mekanik.
2. Günümüzdeki robotları incele: ışık algılayan sensörler (optik), elektronik devreler ve algılayıcılar (elektromanyetizma, katı hal fiziği), mekanik parçalarla hareket (mekanik).
3. Bu alanları cevap olarak yaz.
Cevap: Cezeri kendi döneminde en çok mekanikle ilgilenmiştir. Günümüzde çalışmaları; robotların hareketiyle mekaniğin, elektronik devre ve algılayıcılarla elektromanyetizmanın ve katı hal fiziğinin, ışık algılayıcılarıyla optiğin gelişmesine olanak sağlamıştır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: "Elektrik enerjisi kullanmadan" ifadesi, Cezeri'nin döneminde elektromanyetizmayla değil mekanikle uğraştığını gösterir.