5. Kayaçların aşınmaya karşı direnci ile yeryüzü şekillerinin oluşumu arasındaki ilişkiyi bir örnekle açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Dış kuvvetler (akarsu, rüzgâr, dalga) dirençsiz kayaçları kolay, dirençli kayaçları zor aşındırır.
2. Bu yüzden aynı alanda farklı dirençte kayaçlar varsa aşınma farklı hızda olur ve farklı yer şekilleri oluşur.
3. Örneğin Kapadokya'da yumuşak tüfler hızla aşınırken üstteki sert bazalt ya da andezit blokları altını korur. Böylece peribacaları oluşur.
4. Benzer biçimde kıyılarda sert kayaçlar burunları, yumuşak kayaçlar koyları oluşturur.
Cevap: Kayaçların aşınmaya karşı direnci farklı olduğu için aşınma farklı hızda gerçekleşir ve farklı yer şekilleri oluşur. Örneğin Kapadokya'daki peribacalarında sert kayaç şapkası, altındaki yumuşak tüfü aşınmaya karşı korur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Dirençli kayaçlar genellikle yüksekte kalan şekilleri, dirençsiz kayaçlar çukur ve aşınmış alanları oluşturur.