3. Aşağıdaki haritada Anadolu levhası, çevresindeki levhalar ve bunların hareket yönleri verilmiştir. Belgrad Bükreş AVRASYA LEVHASI Kafkaslar KARADENİZ Sofya An ado lu F ayı y Kuze İstanbul Ankara EGE DENİZİ ANADOLU LEVHASI Atina Antalya Kıbrıs ARABİSTAN LEVHASI AKDENİZ Normal fay AFRİKA LEVHASI 0 200 400 km Ters fay Yanal atımlı fay Levha hareket yönü Kudüs Kahire Buna göre haritada gösterilen levhaların, Türkiye’nin tektonik yapısını nasıl etkilediğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Arabistan levhası kuzeye hareket ederek Anadolu levhasını sıkıştırır; Afrika levhası da kuzeye doğru ilerler.
2. Bu sıkışma Anadolu levhasını batıya doğru iter. Kuzeyde Kuzey Anadolu Fayı, doğuda Doğu Anadolu Fayı boyunca yanal atımlı hareketler oluşur.
3. Afrika levhası Ege ve Akdeniz'in güneyinde Anadolu levhasının altına dalar; bu durum Ege'de gerilmeye, normal faylara, horst ve graben yapılarına yol açar.
4. Bu hareketler yüzünden Türkiye'de fay hatları yaygındır, depremler sık yaşanır, genç dağlar ve volkanik alanlar bulunur.
Cevap: Arabistan ve Afrika levhalarının kuzeye hareketi Anadolu levhasını sıkıştırıp batıya iter. Bunun sonucunda Kuzey ve Doğu Anadolu fayları oluşur, Ege'de horst–graben yapısı gelişir. Türkiye genç, kırıklı ve deprem riski yüksek bir tektonik yapıya sahip olur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Haritadaki okların yönlerini fay türleriyle birlikte yorumla: sıkışma kuzeyde ve doğuda, gerilme Ege'de görülür.