1. Yer kabuğu bir bütün hâlinde değildir, parçalara ayrılmıştır. Farklı büyüklükteki yer kabuğu parçalarının her birine levha denir. Bu levhalar mantonun üst kısmındaki konveksiyonel akıntılara bağlı olarak hareket eder. Buna göre aşağıdaki levha hareketlerini açıklayarak sonuçlarını yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Birinci görselde iki kıtasal levha birbirine doğru hareket ederek çarpışıyor. Bu, yaklaşan (birleşen) levha hareketidir.
2. Kıtasal kabuklar hafif olduğu için birbirinin altına kolayca dalmaz. Kabuk sıkışır, kıvrılır ve yükselir; böylece Himalayalar ve Alpler gibi yüksek sıradağlar oluşur. Bu bölgelerde depremler de sık görülür.
3. İkinci görselde iki okyanusal levha birbirine yaklaşıyor; biri diğerinin altına dalıyor (dalma–batma).
4. Dalan levha mantoda eriyerek magmaya dönüşür. Magma yükselince volkanlar ve volkanik ada yayları (Japonya gibi) ile derin okyanus çukurları oluşur; depremler de sık yaşanır.
Cevap: 1. görsel: Kıtasal–kıtasal levhalar çarpışır; kıvrılma sonucu sıradağlar oluşur, depremler görülür. 2. görsel: Okyanusal–okyanusal levhalardan biri diğerinin altına dalar; volkanik ada yayları, okyanus çukurları ve depremler oluşur.
Dikkat: Kıtasal levhalar çarpıştığında genellikle volkanizma değil sıradağ oluşumu öne çıkar; dalma–batmada ise volkanizma yaygındır.