2. Bir araştırmacı, yeni bir ilaç geliştirmek amacıyla hipotezler oluşturup çeşitli deneyler yapmış ancak bu deneylerden elde ettiği bazı sonuçlar beklenmedik biçimde ve önceki tahminlerle uyumsuz çıkmıştır. Araştırmacının, deney sonuçlarına göre bilimsel etiğe uygun olarak nasıl bir yol izlemesi gerektiğini tüm süreçleri düşünerek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Bilimsel etik, araştırmacının dürüst, tarafsız ve şeffaf olmasını gerektirir. Beklenmeyen sonuçlar gizlenmemeli ya da değiştirilmemelidir.
2. Araştırmacı önce deney düzeneğini, yöntemini ve ölçümlerini kontrol etmeli; hata yoksa deneyi tekrarlayarak sonuçların güvenilirliğini sınamalıdır.
3. Sonuçlar tekrar ediyorsa hipotez yanlışlanmış demektir; hipotezini gözden geçirip yeni bir hipotez kurmalı ve yeni deneyler tasarlamalıdır.
4. Elde ettiği tüm verileri (beklenmeyenler dahil) eksiksiz kaydetmeli ve olduğu gibi raporlamalı, bilim insanlarıyla paylaşmalıdır.
Cevap: Araştırmacı sonuçları gizlememeli ve değiştirmemelidir. Önce deney sürecini kontrol edip deneyi tekrarlamalı, sonuçlar doğrulanırsa hipotezini revize edip yeni deneyler yapmalı ve tüm verileri dürüstçe kaydedip yayımlamalıdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Beklenmeyen sonuçlar başarısızlık değildir; bilimde yanlışlanan hipotez de değerli bir bilgidir, verilerle oynamak ise etik ihlaldir.