4. Aşağıda DNA parçasının bir bölümü verilmiştir. OH O CH2 A T CH2 O O CH2 G C CH2 O O CH2 CH2 O DNA parçasının bir bölümünde görülen baz eşleşmelerinin, hatalı olması durumunu DNA’nın yapısal ve görevleri açısından ne gibi sonuçlar ortaya çıkarabileceğini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. DNA'da A yalnızca T ile (2 hidrojen bağıyla), G yalnızca C ile (3 hidrojen bağıyla) eşleşir; bu kurala tamamlayıcılık denir.
2. Yapısal sonuç: Hatalı eşleşmede (ör. A-C) hidrojen bağları düzgün kurulamaz, iki iplik arası uzaklık bozulur; ikili sarmal yapı kararsız hâle gelir.
3. Görevsel sonuç: DNA eşlenirken yanlış baz kalıp olarak kopyalanır, yavru hücrelere hatalı bilgi aktarılır.
4. Gen dizisi değiştiği için mRNA ve dolayısıyla amino asit dizisi değişebilir; protein işlevini yitirebilir. Bu değişikliklere mutasyon denir.
Cevap: Hatalı baz eşleşmesi DNA'nın ikili sarmal yapısını bozar ve kararsız hâle getirir; eşlenmede hatalı bilgi yeni hücrelere aktarılır, protein sentezinde yanlış ya da işlevsiz proteinler oluşabilir, yani mutasyonlar ortaya çıkar. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Cevabında hem yapısal (sarmalın bozulması) hem görevsel (yanlış kalıtsal bilgi, mutasyon) sonucu yazmalısın.