1. Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozuklularının sebebini yazınız. Erkenden kalkıp yola çıkılacaktı. Yeni eserini heyecanla bekliyorum.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Birinci cümlede iki yüklem var: "kalkıp" ve "çıkılacaktı". "Çıkılacaktı" edilgendir, işi yapan belli değil; "kalkıp" ise etken bir fiildir ve bir özne gerektirir. İki fiilin çatısı uyumsuzdur.
2. Doğrusu: "Erkenden kalkılıp yola çıkılacaktı." ya da "Erkenden kalkıp yola çıkacaktık."
3. İkinci cümlede "eserini" sözcüğünün kime ait olduğu belli değil: "senin eserini" mi, "onun eserini" mi? Tamlayan söylenmediği için anlam belirsizdir.
4. Doğrusu: "Senin yeni eserini..." ya da "Onun yeni eserini heyecanla bekliyorum."
Cevap: a) Çatı uyuşmazlığı: "kalkıp" etken, "çıkılacaktı" edilgen fiildir. b) Tamlayan eksikliği: "eserini" sözcüğünün kime ait olduğu (senin/onun) belli olmadığı için anlam belirsizliği vardır.
Dikkat: "-ını/-ini" iyelik eki hem 2. hem 3. kişiyi gösterebildiği için tamlayan yazılmazsa anlam belirsizliği oluşur.