2. Ben gidersem sazım sen kal dünyada • lal: Dili tutulmuş, konuşamaz duruma gelmiş. Gizli sırlarımı aşikâr etme • yad: Yabancı Lal olsun dillerin söyleme yada • ah ü zar: İnlemek, ah etmek, ahlayıp vahlamak. Garip bülbül gibi ah ü zar etme Sen petek misali Veysel de arı İnileşir beraber yapardık balı Ben bir insanoğlu sen bir dut dalı Ben babamı sen ustanı unutma Bu şiirde kullanılan söz sanatlarını yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Şair (Âşık Veysel) sazına "sazım" diye sesleniyor ve ona insan gibi öğütler veriyor: "sen kal dünyada", "sırlarımı aşikâr etme", "dillerin lal olsun". İnsana ait özellikler saza verildiği için kişileştirme; saza seslenildiği için de seslenme (nida) vardır.
2. "Garip bülbül gibi ah ü zar etme" dizesinde saz bülbüle benzetiliyor: benzetme.
3. "Sen petek misali Veysel de arı" dizesinde saz peteğe, şair arıya benzetiliyor; "misali" benzetme edatıdır.
Cevap: Kişileştirme (saza insan gibi davranılması, ona öğüt verilmesi), benzetme ("garip bülbül gibi", "sen petek misali Veysel de arı") ve seslenme/nida ("sazım" diye sazına seslenmesi) kullanılmıştır.
Dikkat: Benzetmeyi "gibi, misali" gibi edatlardan, kişileştirmeyi insan dışı bir varlığa insan özelliği verilmesinden tanıyabilirsin.