8. Aşağıdaki cümleleri yapısına göre değerlendiriniz. a) Köyümün yaylaları burnumda tütüyor. b) Bugün arkadaşlarımı arayacağım, onlarla buluşacağız. 8. SINIF TÜRKÇE DERSİ MEB 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Yapısına göre cümleleri değerlendirmek için önce yüklem sayısına bak.
2. a) "Köyümün yaylaları burnumda tütüyor." cümlesinde tek yüklem ("tütüyor") ve tek yargı var. "Burnunda tütmek" bir deyimdir, cümleyi birleşik yapmaz. Bu yüzden basit cümledir.
3. b) "Bugün arkadaşlarımı arayacağım, onlarla buluşacağız." cümlesinde iki yüklem ("arayacağım", "buluşacağız") var; iki yargı virgülle birbirine bağlanmış. Bu yüzden sıralı cümledir.
Cevap: a) Basit cümle (tek yüklem, tek yargı). b) Sıralı cümle (virgülle ayrılmış iki yargı/yüklem).
Dikkat: Cümlede deyim bulunması onu birleşik yapmaz; birleşik cümlede yüklemden başka bir yan yargı (fiilimsi ya da "ki"li yapı) bulunur.