5. “Mavi Gezegen”in Okyanusları Tehdit Altında Birleşmiş Milletler (BM), 2009 itibarıyla 8 Haziran'ı “Dünya Okyanuslar Günü” ilan etti. Okyanusların günlük yaşamdaki rolüne dikkat çekmek, onları korumak ve deniz kaynaklarını sürdürülebilir şekilde kullanmanın önemini vurgulamak için ilan edilen 8 Haziran Dünya Okyanuslar Günü’nün bu yılki teması “Sürdürülebilir Okyanus İçin Yenilik” olarak belirlendi. Okyanuslar dünyanın %71’ini kaplıyor. 3 milyar insan, ekonomik açıdan denizlerdeki biyolojik çeşitliliğe bağımlı. Sanayi Devrimi’nden bu yana zehirli atıklardan dolayı okyanus asitlenmesinde %26 artış kaydedildi. Okyanuslar aşırı avlanma, iklim değişikliği, plastik ve petrol kirliliği gibi tehlikelerle karşı karşıya. Bu bilgilendirici görselden çıkarılabilecek iki yargı yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Yargı, bir şey hakkında olumlu ya da olumsuz bir hükümdür; görseldeki bilgilerden çıkarılmalıdır.
2. Görseldeki bilgileri tek tek oku: Okyanuslar dünyanın %71'ini kaplıyor; 3 milyar insan ekonomik açıdan denizlerdeki biyolojik çeşitliliğe bağımlı; okyanus asitlenmesinde %26 artış var; okyanuslar aşırı avlanma, iklim değişikliği, plastik ve petrol kirliliği tehdidi altında.
3. Bu bilgilerden iki tanesini kendi cümlelerinle yargıya dönüştür.
Cevap: a) Okyanuslar dünya yüzeyinin büyük bölümünü (%71'ini) kaplar. b) Okyanuslar aşırı avlanma, iklim değişikliği ve kirlilik nedeniyle tehdit altındadır. ("Milyarlarca insanın geçimi denizlere bağlıdır." ya da "Zehirli atıklar okyanusların asitlenmesini artırmıştır." gibi yargılar da doğru kabul edilir.)
Dikkat: Görselde olmayan bilgileri (ör. okyanusların sayısı) yargı olarak yazma; yalnızca verilenlerden çıkarım yap.