5. Aşağıda Cahit Sıtkı Tarancı’nın Ziya’ya Mektuplar adlı eserinden bir parça verilmiştir. Ziyacığım, İstanbul’dayken içime sıkıntı bastığı zaman sana koşardım çünkü sen benim için yalnız vefakâr ve hâlden anlar bir dost değil aynı zamanda açık havayı, güneşi, baharı, iyiliği de temsil eden sen, nasıl olup da insan kalıbına girdiğine hayret ettiğim bir meleksin. Melek olduğun şundan da belli ki bana “vefasız” demeye dilin varmıyor. Hoş, ben de vefasız sayılmam pek. Bu parçanın dil ve anlatım özelliklerinden ikisini parçadan örnekler vererek yazınız. 9. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metin bir mektup; hitapla başlar: "Ziyacığım". Bu, samimi ve içten bir dil kullanıldığını gösterir.
2. Anlatım birinci ve ikinci kişiyle yapılmıştır: "sana koşardım", "sen benim için...", "bana vefasız demeye dilin varmıyor".
3. Konuşma diline yakın, doğal ifadeler vardır: "Hoş, ben de vefasız sayılmam pek."
4. Öznel ve duygusal bir anlatım, benzetme ve övgü bulunur: "bir meleksin".
Cevap: a) Samimi, içten bir dil kullanılmıştır; örnek: "Ziyacığım" hitabı. b) Konuşma diline yakın, doğal bir anlatım vardır; örnek: "Hoş, ben de vefasız sayılmam pek." (Ayrıca: birinci ve ikinci kişili anlatım, öznel/duygusal anlatım, "bir meleksin" benzetmesi.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Her özelliğin yanına mutlaka parçadan bir örnek yazmalısın; örneksiz özellik eksik sayılır.