6. Bugünkü yazarlarımızın çoğunun gerçekçiliğe özenmelerine göneniyorum. Bize hayatı anlatıyor, her gün gördüğümüz insanları tanıtıyorlar, okurlara çevrelerindekilerin de kendileri gibi düşünen, duyan, dertler çeken birer varlık olduğunu sezdiriyorlar. İnsanoğlu çoğu zaman bencildir, yalnız kendiyle ilgilenir, kendi kendisiyle uğraşır da başkalarının gerçekliğini kavrayamaz. Benliğimiz içine kapanır kalırız. Bu kabuğu dışarıya değinmemize yani temas etmemize bırakmayan bu benlik kabuğunu ancak edebiyat, gerçekçi edebiyat kırabilir.
Bu parçada vurgulanan düşünceyi yazınız.
EK 5 (EK 5, MEB Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı 2018, s. 26-27’de yer alan yazma kazanımlarını içermektedir.)
B) YAZMA B.1. Farklı türlerde metinler yazar.
a. “Ünite, Süre ve İçerikleri “tablosunda belirtilen türlerde yazma çalışmaları yaptırılır.
b. İşlenen metinden hareketle farklı türlerde yazma çalışmalarına da yer verilir.
B.2. Yazacağı metnin türüne göre konu, tema, ana düşünce, amaç ve hedef kitleyi belirler.
B.3. Yazma konusuyla ilgili hazırlık yapar.
a. Konuyla ilgili okuma ve araştırma yaptırılır.
b. Yazısında kullanacağı bilgi, gözlem, düşünce, duygu, izlenim ve deneyimleriyle ilgili notlar çıkarması ve görsel, işitsel dokümanlar bulması veya hazırlaması sağlanır.
c. Araştırma, kaynaklara ulaşma, Genel Ağ’ı doğru ve etkin kullanma, not alma ve özetleme teknikleri üzerinde durulur.
ç. Kaynak kullanma ve alıntı yapmanın hukuki ve etik boyutları belirtilir.
d. Konuyu sınırlamanın önemine değinilir.
B.4. Yazacağı metni planlar.
B.5. Metin türüne özgü yapı özelliklerine uygun yazar.
a. Metnin türüne göre birimlere, paragraflara, bölümlemelere, giriş-gelişme-sonuç/serimdüğüm-çözüm aşamalarına ve olay örgüsüne dikkat çekilir.
b. Başlığı belirlemesi ve gerekirse alt başlık/bölüm başlığı ve epigraf kullanması sağlanır.
c. Araştırmaya ve ispatlamaya dayalı metinlerde kaynak ve dipnot gösterme şekline karar vermesi sağlanır.
B.6. Metin türüne özgü dil ve anlatım özelliklerine uygun yazar.
a. Türle ilgili okuma kazanımlarında ifade edilen anlatım teknikleri, anlatım biçimleri/türleri ve düşünceyi geliştirme yollarından uygun olanlarını kullanması sağlanır.
b. Şiirde ahenk unsurlarını, imge ve söz sanatlarını kullanması sağlanır.
c. Metnin türüne göre terim, kavram, deyim, atasözü, ağız özellikleri kullanır.
B.7. İyi bir anlatımda bulunması gereken özelliklere dikkat ederek yazar.
İyi bir anlatımın açıklık, akıcılık, duruluk ve yalınlık gibi özellikler taşıması gerektiği hatırlatılır.
B.8. Farklı cümle yapılarını ve türlerini kullanır.
Bir yazıda basit, birleşik, sıralı, bağlı, eksiltili, devrik, kurallı cümle; isim cümlesi ve fiil cümlesi şeklinde farklı cümle yapıları/türlerinin kullanılmasının metne katkısı vurgulanır.
B.9. Görsel ve işitsel unsurları doğru ve etkili kullanır.
Metnin türüne göre resim, fotoğraf, grafik, çizim, veri tabloları, ses ve görüntü kayıtları vb. unsurları, metni tamamlayıcı ve/veya destekleyici unsurlar olarak kullanır.
B.10. Yazdığı metni gözden geçirir.
a. Dil bilgisi, yazım ve noktalama bakımından gözden geçirmesi sağlanır.
b. Açıklık, duruluk, akıcılık, yalınlık ve kelime tercihleri bakımından gözden geçirmesi sağlanır.
c. Birimler, paragraflar, bölümler, olay örgüsü/kurgu ve başlık gibi yapı ve şekil unsurları arasındaki anlam bağlantıları, tutarlılık, denge ve akış bakımından gözden geçirmesi sağlanır.
ç. Metnin içeriğini ve üslubunu/anlatımını tür özellikleri bakımından gözden geçirmesi sağlanır.
d. Yazısının okunaklılığını ve sayfa düzenini gözden geçirmesi sağlanır.
B.11. Ürettiği ve paylaştığı metinlerin sorumluluğunu üstlenir.
Üretilen ve paylaşılan metinlerin hukuki, ahlaki ve mesleki sorumluluğunun bilincinde hareket edilmesi gerektiği vurgulanır.
B.12. Yazdığı metni başkalarıyla paylaşır.
a. Yüksek sesle okuma, panoda sergileme; elektronik ortamlarda, kitap, dergi ve gazetelerde yayımlama, yarışmalara katılma gibi yollarla yazılan metinlerin paylaşılması sağlanır.
b. Eleştirilere açı