2. Aşağıda Ahmet Kutsi Tecer’in Koçyiğit Köroğlu tiyatrosundan bir parça verilmiştir. KÖROĞLU : (Kılıcını kınından sıyırır.) Dosta dost, düşmana düşman! OBABAŞI, KÖYLÜLER, sonra DELİKANLILAR, KADINLAR: (Kılıca doğru ellerini uzatarak) Dosta dost, düşmana düşman! KÖROĞLU : (Kılıcı Obabaşı’na; topuzunu, yayını da öteki köylülere verir.) Alın. Bunlar benim nişanım. Sizde kalsın. OBABAŞI : (Kılıcı Köroğlu’na uzatır.) Bunu al. Baş kılıçsız olmaz. (Topuzu köylüden alıp Köroğlu’na verir.) Bu da senin yumruğun. Bunsuz olmaz. (Yayı da alır fakat Köroğlu’na vermez.) Bu da bende kalsın. Ne zaman buna bir ok yollarsan hepimiz ardından koşup geliriz. KÖYLÜLER: Hepimiz! Bu parçanın dil ve anlatım özelliklerinden ikisini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metin bir tiyatro parçası; olaylar anlatılmıyor, kişilerin konuşmalarıyla (diyalog) veriliyor.
2. Ayraç içindeki "(Kılıcını kınından sıyırır.)" gibi açıklamalar, oyuncunun hareketlerini gösteren sahne yönergeleridir.
3. "Dosta dost, düşmana düşman!", "Baş kılıçsız olmaz." gibi kısa, etkili, halk söyleyişine yakın cümleler kullanılmıştır.
4. Sözlerin topluca tekrarlanması ("Hepimiz!") coşkulu ve destansı bir hava oluşturur.
Cevap: Örnek iki özellik: a) Olaylar karşılıklı konuşma (diyalog) yoluyla aktarılmıştır, göstermeye bağlı anlatım vardır. b) Ayraç içinde sahne yönergeleri (kişilerin hareketleri) verilmiştir. (Ayrıca: sade, kısa ve etkili cümleler; halk söyleyişi; coşkulu, destansı bir üslup da yazılabilir.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: İki özellik istendiği için ikisini ayrı ayrı yaz ve her birini parçadan bir örnekle destekle.