2. Aşağıda Cevat Fehmi Başkut’un Buzlar Çözülmeden adlı tiyatrosundan bir parça verilmiştir. DELİ ÇAVUŞ: Sen kaymakam değil paşasın bre kardeş. Sana paşam diyeceğim bundan sonra. Daha aşağısını söylemem. KAYMAKAM : Bana bak, bunları isteğini yapayım diye söylüyorsan hiç ümitlenme. Benim kitabımda verdiğim emri geri almak yoktur. Böyle değil de yürekten söylüyorsan yine vazgeç, insan denen yaratık böyle böyle şımarır. Gün gelir ki paşalığı az görür. O zaman ne yaparsın? DELİ ÇAVUŞ: Mareşal yaparım. KAYMAKAM : Peki, ya sonra? Bana mutlaka bir askerî rütbe vermek istiyorsan yüzbaşı de ki eğer şımarırsam elimde bir müddet idare edecek rütbe bulunsun. Hem böyle hitaba kulağım alışık olduğundan yadırgamam. Bu parçada yer alan millî, manevi ve evrensel değerlerden birini kısaca açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Konuşmalarda öne çıkan tutumları belirle: Kaymakam verdiği emirden dönmüyor ve övgüyle şımarmayı reddediyor.
2. "Benim kitabımda verdiğim emri geri almak yoktur." sözü sözünde durma, kararlılık ve adaleti gösterir.
3. "İnsan denen yaratık böyle böyle şımarır." ve "yüzbaşı de" isteği alçak gönüllülüğü (tevazu) gösterir.
4. Bu değerlerden birini seçip kısaca açıkla.
Cevap: Örnek: Parçada alçak gönüllülük değeri öne çıkar. Kaymakam, Deli Çavuş'un kendisine "paşam" demesini istemez; övgüyle şımarabileceğini söyleyerek daha mütevazı bir hitap olan "yüzbaşı"yı tercih eder. (Kararlılık/sözünde durma da yazılabilir: Kaymakam verdiği emri, iltifat edilse bile geri almaz.) Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Sadece değerin adını yazma; parçadaki bir sözle ilişkilendirerek açıkla.