5. Türklerin kaderinin belirlendiği bu devirde İslam dünyasında büyük bir inkılap vuku buluyordu. Emeviler, İslam’ın eşitlik esaslarına aykırı olarak Müslümanların kalplerini kırmış ve nefretlerini kazanmıştı. Horasanlı Ebu Müslim, hilafet imparatorluğunun şark bölgelerinde, Horasan ve Maveraünnehir’de, gayri memnunların başına geçerek Emevi Devleti’ni yıkmaya ve Abbasileri iktidara getirmeye girişmişti. Bu inkılap sayesinde İslam dünyasında artık müsavat (eşitlik) ve adalet devri açılmış, Türklerin de kaderi değişmişti. 751 Temmuz’unda Abbasi kuvvetleri ile Çin ordusu meşhur Talas şehri yakınında karşılaştı. Savaşa başlarken Karluklar ansızın harekete geçti. İki ateş arasında kalan Çin ordusu tamamıyla imha edildi. Talas Meydan Muharebesi’nde hem İslamiyet hem de Türkler zafer kazandı. Abbasi Devleti’nin iktidara gelmesi üzerine bir yandan Türkistan’da İslamiyet’in yayılması, öte yandan da Türk askerlerinin hilafet ordusunda çoğalması Türk milletinin İslamlaşmasını ve İslam dünyasına hâkimiyetini hazırlıyordu. Verilen bu bilgilerden yola çıkarak Talas Savaşı’nın Türk tarihine nasıl bir etkisi olmuştur? Açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metinde Emevîlerin eşitlik ilkesine aykırı politikalarının tepki çektiği, Abbasîlerin ise eşitlik ve adalet devrini açtığı belirtiliyor.
2. 751'deki Talas Savaşı'nda Karlukların Abbasîlerin yanında yer alması Çin ordusunun yenilmesini sağladı; böylece Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişi durduruldu.
3. Savaştan sonra Türkistan'da İslamiyet yayılmaya başladı ve Türk askerleri Abbasî ordusunda çoğaldı.
Cevap: Talas Savaşı, Türklerle Araplar arasındaki düşmanlığı sona erdirerek iki toplumu yakınlaştırmıştır. Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişi durdurulmuş ve Türkler Çin baskısından kurtulmuştur. Türkler arasında İslamiyet yayılmaya başlamış, Türk askerleri Abbasî ordusunda etkili olmuştur; bu süreç Türklerin İslamlaşmasının ve İslam dünyasında hâkim güç hâline gelmesinin başlangıcı olmuştur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Talas'ın hem siyasi (Çin'in durdurulması) hem de dinî-kültürel (İslamlaşma) etkilerini birlikte yaz.