3. Osmanlı Ortodokslarını himaye etmek isteyen Rusya, XIX. yüzyılda Kudüs ve çevresindeki kutsal yerler için Osmanlı Devleti’nden bazı taleplerde bulunmuştur. Ancak Rusların bu istekleri Osmanlı yönetimi tarafından reddedilmiştir. Kutsal Yerler Sorunu’yla başlayan Kırım Savaşı’nda Batılı devletler, Osmanlı Devleti’nin yanında yer almıştır. Osmanlı Devleti’ndeki Hristiyanların haklarının yeterince korunmadığını iddia eden Rusya’ya karşı Avrupalı devletler, bu iddiayı boşa çıkarmak için girişimlerde bulunmuştur. Kırım Savaşı sürerken İngiltere, Fransa ve Avusturya savaş sonrasında yapılacak antlaşma esaslarını görüşerek bazı kararlar almıştır. Bu kararlar arasında Osmanlı Devleti’nin hükümranlık haklarını bozmayacak şekilde Hristiyanların hak ve ayrıcalıklarını belirleyen bir ferman çıkarılması da yer almıştır. Osmanlı Devleti yapılan bu görüşmenin ve alınan kararların devletin iç işlerine karışmak anlamına geleceğini bildirmiştir. Bunu engellemek için de barış görüşmelerinden önce Islahat Fermanı’nı ilan etmeyi uygun görmüştür. Bu metinden hareketle Islahat Fermanı’nın ilan edilme gerekçesini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Rusya, Osmanlı'daki Hristiyanların haklarının korunmadığını iddia ederek Ortodokslar üzerinden iç işlere karışmak istiyordu.
2. İngiltere, Fransa ve Avusturya da savaş sonrası antlaşmada Hristiyanların haklarını belirleyen bir ferman çıkarılmasını kararlaştırdı.
3. Osmanlı Devleti bunu iç işlerine karışma olarak gördü; Avrupalı devletlerin barış görüşmelerinde bu konuyu dayatmasını engellemek istedi.
4. Bu nedenle barış görüşmelerinden önce Islahat Fermanı'nı kendisi ilan etti.
Cevap: Islahat Fermanı, Avrupalı devletlerin gayrimüslimlerin haklarını bahane ederek Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını önlemek ve Paris Barış görüşmeleri öncesinde bu konuyu kendi iradesiyle çözmüş görünerek Rusya'nın iddialarını boşa çıkarmak amacıyla ilan edilmiştir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Asıl gerekçe "iç işlerine karışılmasını engellemek" ifadesidir; bunu mutlaka yaz.