2. Osmanlı Devleti ile İspanya’nın Akdeniz üzerinde mücadeleye girişmesinde neler etkili olmuştur?
Açıklayınız.
Tarih · 10. Sınıf · 2023-2024 2. Dönem 2. Yazılı · 1. Bölüm 2. Soru
Kazanım: 10.5.6. Uyguladığı uzun vadeli stratejinin Osmanlı Devleti’nin dünya gücü haline gelmesinde- ki rolünü analiz eder. 10.5.7. Osmanlı Devleti’nin takip ettiği kara ve deniz politikalarını analiz eder. Osmanlı-İspanya İlişkileri XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti özellikle İspanya ile Akdeniz’de yoğun bir mücadele yaşadı. Bu dönemde Habsburg Hanedanlığı’nca idare edilen Katolik İspanya, kendini Avrupa’nın ve Hristiyanlığın koruyucusu olarak görüyordu. Bu yüzden iki devlet Akdeniz ve Kuzey Afrika’da hâkimiyet kurma amacıyla sık sık karşı karşıya geldi. Diğer yandan Kanuni Dönemi’nde kaptanıderyalığa getirilen Barbaros Hayrettin Paşa’nın güçlü bir donanma kurarak deniz ticaretini kontrol altına almak için Akdeniz’de önemli yerleri ele geçirme- si İspanyolların çıkarlarına zarar verdi. Bu yüzden İspanyollar, Andrea Doria (Andre Dorya) komutasında oluşturulan Haçlı donanmasına destek verdi. Osmanlı donanması ile Haçlı donanması arasında yapılan Preveze Deniz Savaşı (28 Eylül 1538), Osmanlı Devleti’nin zaferi ile sonuçlandı. Türk denizcilik tarihinin bu en büyük zaferi sonrasında Osmanlı Devleti büyük ölçüde Akdeniz’de hâkimiyet kurdu. Preveze Deniz Savaşı’ndan sonra Akdeniz’deki Osmanlı-İspanya rekabeti devam etti. Osmanlıların Akdeniz’deki ve Kuzey Afrika’daki egemenliğini zedelemek isteyen İspanyollar bir kez daha harekete geçti. Bu durum karşısında Turgut Reis, İspanyolların denetimindeki Cerbe Adası’nı kuşattı. Ancak Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasının adaya gelmesi üzerine zor durumda kaldı. İstanbul’dan gönderilen Piyale Paşa komutasındaki donanmayla birleşen Turgut Reis, Cerbe Deniz Savaşı’nda Haçlıları bozguna uğratarak adayı aldı (1560). Böylece Batı Akdeniz ve Kuzey Afrika’daki Türk hâkimiyeti daha da güçlendi. Osmanlı Devleti tarafından Kıbrıs’ın fethedilmesi ile Akdeniz’de çıkarları iyice zedelenen Avrupa devletleri, Papa’nın önderliğinde İspanya, Portekiz ve Venedik’in katılımıyla yeni bir Haçlı donanması oluşturdu. Kıbrıs dönüşü İnebahtı mevkisinde yapılan savaşta Haçlılar üç yüz parçalık Osmanlı donanmasını yaktılar (1571). İnebahtı Deniz Savaşı’ndan sonra Tunus, İspanyolların eline geçti. Ancak Kaptanıderya Kılıç Ali Paşa ko- mutasındaki bir Türk donanması, Tunus’u yeniden fethederek Osmanlı topraklarına kattı (1574). Osmanlı Devleti ile İspanya arasında yaşanan mücadele sonucunda İspanya iyice yıprandı ve böylece Akdeniz’deki hâkimiyeti büyük ölçüde sona erdi. 2 ve 3. soruları “Osmanlı-İspanya İlişkileri” metninden yararlanarak yanıtlayınız.