7. İrem'in anne ve babasıyla gittiği yemekte aralarında geçen konuşmalar şu şekildedir: Anne: İrem sana köfte söylüyorum. İrem: Ben makarna yemek istiyorum. Anne: Köfte iyi bir seçenek. Baba: Bu yıl tatile Antalya'ya gidiyoruz değil mi? Anne: Tabi ki. Hepimiz için çok iyi olur. İrem: Ben Didim’e gitmek istiyorum. Baba: Sana fikrini sormadım. Anne: İrem, az önce mesaj geldi. Fen bilimleri sınavından düşük not almışsın. Baba: Kızım, fen bilimleri dersin iyi olmalı ki ileride iyi bir üniversitede tıp okuyabilesin. İrem: Baba, ben tıp okumak istemiyorum ki. Anne: Biz senin gelecekte iyi bir meslek sahibi olmanı istiyoruz. Bu konuşmaları temel haklardan olan katılım hakkı açısından yorumlayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Katılım hakkı, çocuğun kendisini ilgilendiren konularda fikrini özgürce söyleyebilmesi ve görüşünün dikkate alınması hakkıdır.
2. Yemek seçiminde annesi İrem'in makarna isteğini dinlemeden köfte söylüyor.
3. Tatil yeri konuşulurken babası "Sana fikrini sormadım." diyerek İrem'in görüşünü önemsemiyor.
4. Meslek konusunda da İrem'in tıp okumak istemediği dikkate alınmıyor; kararlar onun yerine veriliyor.
Cevap: İrem'in katılım hakkı ihlal edilmektedir. Yemek, tatil ve meslek seçimi gibi onu ilgilendiren konularda fikri sorulmamış, söylediği görüşler dinlenmemiş ve dikkate alınmamıştır. Aile içinde kararlar alınırken çocuğun da fikri alınmalı ve görüşüne saygı gösterilmelidir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Yorumunu konuşmadaki örneklere dayandır; en az bir-iki örnekle katılım hakkının nasıl ihlal edildiğini göster.