5. Aseton bileşiğinin fonksiyonel grup izomeri olan X bileşiği uygun koşullarda yükseltgenerek Y bileşiğine dö nüşüyor. Buna göre X ile Y bileşiklerinin yapı formülleri ve IUPAC sistemine göre adlarını yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Aseton propanondur: CH3–CO–CH3 (C3H6O).
2. Ketonların fonksiyonel grup izomeri aynı karbon sayılı aldehitlerdir. C3H6O formülündeki aldehit propanaldir: X = CH3–CH2–CHO.
3. Aldehitler yükseltgenince karboksilik asitlere dönüşür: CH3–CH2–CHO → CH3–CH2–COOH.
4. Y = CH3–CH2–COOH, adı propanoik asittir.
Cevap: X: CH3–CH2–CHO, propanal. Y: CH3–CH2–COOH, propanoik asit.
Dikkat: Ketonlar kolay yükseltgenmez; yükseltgenebilen izomer aldehittir, bu da X'in aldehit olduğunu doğrular.