5. aX(g) + bY(g) $ XaYb(g) tepkimesine göre X gazının ortalama harcanma hızı 0,2 mol/s, Y gazının ortala ma harcanma hızı 0,4 mol/s olarak ölçülüyor. Buna göre X gazının derişimi sabit tutulup Y gazının derişimi 2 katına çıkarıldığında tepkime hızında ki değişimi işlem basamaklarını göstererek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Harcanma hızlarının oranı katsayıların oranına eşittir: a / b = 0,2 / 0,4 = 1 / 2. Yani a = 1, b = 2 ve tepkime X(g) + 2Y(g) → XY₂(g) olur.
2. Tepkime tek basamaklı kabul edilirse hız bağıntısı: r = k × [X] × [Y]².
3. [X] sabit, [Y] 2 katına çıkarılırsa: r' = k × [X] × (2[Y])² = 4 × k × [X] × [Y]² = 4r.
Cevap: Tepkime hızı 4 katına çıkar (r = k[X][Y]² olduğundan Y'nin derişimi 2 katına çıkınca hız 2² = 4 kat artar).
Dikkat: Hızlar oranından katsayıları bulurken mol/s değerlerini sadeleştir; Y'nin katsayısı üs olarak hız bağıntısına geçer.