9. Aşağıdaki tepkimelerde bulunan eşlenik asit/baz çiftlerini belirtiniz. a) HF(suda) + H2O(s) m H3O+(suda) + F–(suda) +(suda) + OH–(suda) b) NH3(suda) + H2O(s) m NH4 11. SINIF KİMYA DERSİ (ANADOLU LİSESİ) 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Brønsted–Lowry tanımına göre proton (H⁺) veren asit, alan bazdır. Bir asit proton verince eşlenik bazına, bir baz proton alınca eşlenik asidine dönüşür.
2. a) HF proton verip F⁻ olur: HF asit, F⁻ eşlenik bazıdır. H₂O proton alıp H₃O⁺ olur: H₂O baz, H₃O⁺ eşlenik asididir.
3. b) H₂O proton verip OH⁻ olur: H₂O asit, OH⁻ eşlenik bazıdır. NH₃ proton alıp NH₄⁺ olur: NH₃ baz, NH₄⁺ eşlenik asididir.
Cevap: a) HF / F⁻ ve H₃O⁺ / H₂O; b) NH₄⁺ / NH₃ ve H₂O / OH⁻ (her çiftte ilk yazılan asit, ikincisi eşlenik bazdır).
Dikkat: Eşlenik çiftin üyeleri arasında yalnızca bir H⁺ fark vardır; H₂O ilk tepkimede baz, ikincisinde asit gibi davranır (amfoter).