6. Sabit sıcaklıkta gerçekleşen X(g) + 2Y(g) $ XY2(g) tepkimesinin hızını 8 katına çıkarmak için ya pılması gereken işlemlerden üçünü hesaplamalarınızı göstererek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Tepkime tek basamaklı (temel) kabul edilirse hız bağıntısı: r = k × [X] × [Y]².
2. Yol 1: Kabın hacmi yarıya indirilirse tüm derişimler 2 katına çıkar: r' = k × (2[X]) × (2[Y])² = 2 × 4 = 8 kat.
3. Yol 2: [Y] sabit tutulup [X] 8 katına çıkarılırsa: r' = k × (8[X]) × [Y]² = 8 kat.
4. Yol 3: Hacim sabitken hem [X] hem [Y] 2 katına çıkarılırsa (ikisinden de madde eklenerek): r' = 2 × 2² = 8 kat.
Cevap: a) Kabın hacmini yarıya indirmek (2 × 4 = 8); b) X'in derişimini 8 katına çıkarmak (8 × 1 = 8); c) X ve Y'nin derişimlerini 2'şer katına çıkarmak (2 × 4 = 8). Benzer doğru hesaplamalar da kabul edilir.
Dikkat: Y'nin üssü 2 olduğundan Y derişimindeki değişimin karesi alınır; sıcaklık sabit olduğu için k değişmez.