3. Eşit zaman aralıklarında eşit miktarda ısı veren bir ocağın üzerindeki m kütleli saf katı maddeye ait hâl değişim grafiği aşağıda verilmiştir. Maddenin katı hâldeki öz ısısı ckatı ve sıvı hâldeki öz ısısı csıvı’dır. Sıcaklık (oC) 60 0 10 40 80 160 Zaman(s) -20 Buna göre c c kat ı s v kaçtır? İşlemlerinizi gösteriniz. (Buharlaşmalar ihmal edilecektir.) ı ı
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Ocak eşit sürelerde eşit ısı verdiğine göre alınan ısı süreyle orantılıdır; birim zamanda verilen ısıya q de.
2. Katı hâl: -20 °C'tan 0 °C'a 0-10 s arasında ısınıyor. q × 10 = m × ckatı × 20 → ckatı = 10q ÷ 20m = q/2m.
3. Sıvı hâl: 0 °C'tan 60 °C'a 40-80 s arasında (40 s) ısınıyor. q × 40 = m × csıvı × 60 → csıvı = 40q ÷ 60m = 2q/3m.
4. Oran: ckatı ÷ csıvı = (1/2) ÷ (2/3) = 3/4.
Cevap: ckatı / csıvı = 3/4
Dikkat: Grafiğin yatay bölümleri (10-40 s ve 80-160 s) hâl değişimidir; öz ısı hesabında yalnızca eğik bölümleri kullan.