7. Şekilde birbirine perçinlenmiş X, Y ve Z metal çubuklarının ısıl dengedeki durumu verilmiştir. Sistem yeterince soğutulduğunda çubuklar doğrusal hâle gelmektedir. X Y Z Buna göre, çubukların , ve X Y Z m m m genleşme katsayılarını nedenini açıklayarak karşılaştırınız. 9. SINIF FİZİK DERSİ (ANADOLU LİSESİ) 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Çubuklar soğutulunca düzleştiğine göre şu anki eğrilik ısınmadan kaynaklanır. Perçinli çubuklarda daha çok uzayan metal eğrinin dış (kabarık) tarafında kalır.
2. Sol kısım: X ile Z yukarı doğru kabarık bir yay oluşturmuş ve X dış (üst) tarafta. X daha çok uzamış: λX > λZ.
3. Sağ kısım: Y ile Z aşağı doğru çukur bir yay oluşturmuş; Y iç (üst) tarafta, Z dış (alt) tarafta. Z daha çok uzamış: λZ > λY.
Cevap: λX > λZ > λY. Isınan perçinli çubuklarda genleşme katsayısı büyük olan metal daha çok uzayarak eğrinin dış tarafında kalır.
Dikkat: Eğrinin dış tarafını belirlerken yayın kabarık (konveks) yüzüne bak; Z'nin sol kısımda iç, sağ kısımda dış tarafta olduğuna dikkat et.