
1. Elementlerin proton ve nötron sayılarının değişimine bağlı olarak kararlılık kuşağının verildiği grafikte K, L ve M çekirdeklerinin konumu şekildeki gibidir. Nötron sayısı Kararlılık Kuşağı M K = 1 p n L Proton sayısı Buna göre K, L ve M çekirdeklerinin daha kararlı hale gelebilmek için yapabilecekleri ışımalara ayrı ayrı örnek veriniz. Nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. K kararlılık kuşağının üstündedir, yani nötron sayısı fazladır. Bir nötron protona dönüşerek β⁻ ışıması yapar. Böylece n/p oranı azalır.
2. L kuşağın altındadır, yani proton sayısı fazladır. Bir proton nötrona dönüşerek β⁺ (pozitron) ışıması yapar ya da elektron yakalar. Böylece n/p oranı artar.
3. M kararlılık kuşağı içindedir, yani n/p oranı uygundur. Çekirdek uyarılmışsa fazla enerjisini γ ışıması olarak verir. Bu sırada proton ve nötron sayıları değişmez.
Cevap: K β⁻ ışıması yapar (nötron fazlası var). L β⁺ ışıması yapar ya da elektron yakalar (proton fazlası var). M uyarılmışsa γ ışıması yapar (zaten kuşak içinde).
Dikkat: Kuşağın üstü nötronca zengindir (β⁻), altı protonca zengindir (β⁺); yönleri ters hatırlama.