2. Üzerlerinden sırasıyla i, i ve 2i akımları geçen aynı uzunluktaki doğrusal X, Y ve Z tellerinden, X telinin Y teline uyguladığı manyetik kuvvetin büyüklüğü F’dir. X i d d 2i i d Z Y Buna göre X teline etki eden bileşke manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç F’dir? İşlemlerinizi gösteriniz.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Paralel teller arasındaki kuvvet F ∝ i₁·i₂/d. X–Y: i·i/d → F. X–Z: i·2i/d → 2F.
2. X ve Y'nin akımları zıt yönlüdür (biri sayfadan dışarı, diğeri içeri), bu yüzden birbirlerini iterler. Y'nin X'e uyguladığı F, X'i Y'den uzaklaştırır.
3. X ve Z'nin akımları aynı yönlüdür (ikisi de dışarı), bu yüzden birbirlerini çekerler. Z'nin X'e uyguladığı 2F, X'i Z'ye doğru çeker.
4. Telle eşkenar üçgenin köşelerinde olduğu için bu iki kuvvet arasındaki açı 120°'dir.
5. Bileşke R² = F² + (2F)² + 2·F·2F·cos120° = 5F² − 2F² = 3F², yani R = √3F.
Cevap: √3F
Dikkat: Aynı yönlü akımlar çeker, zıt yönlü akımlar iter. Kuvvetlerin yönünü buna göre çiz.