4. Akım makarası, reosta ve üreteç ile kurulu devre şekildeki gibidir. Reostanın sürgüsü 1 ve 2 yönlerinde hareket edebilmektedir. 1 2 K +- Öz indüksiyon akımı Devrede belirtilen yönde öz indüksiyon akımı oluşması için devre üzerinde yapılabilecek işlemlerden iki tanesini yazınız. Nedenini açıklayınız. 11. SINIF FİZİK DERSİ (FEN LİSESİ) 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Ana akım üretecin + kutbundan çıkar, reostadan ve bobinden geçip K üzerinden – kutba döner. Üretecin bulunduğu kolda ana akım sola doğrudur.
2. Şekildeki öz indüksiyon akımı da sola, yani ana akımla aynı yöndedir.
3. Öz indüksiyon akımı ana akımla aynı yönde ise ana akım azalıyordur. Bobin bu azalmaya karşı koyar.
4. Akımı azaltmak için devre açılır ya da direnç artırılır.
Cevap: a) K anahtarı açılır, akım hızla azalır. b) Reostanın sürgüsü 1 yönüne kaydırılır, devredeki direnç artar ve akım azalır. İki durumda da bobin azalmaya karşı koyar ve ana akımla aynı yönde öz indüksiyon akımı oluşur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Akım artarken öz indüksiyon akımı ana akıma zıt, azalırken aynı yöndedir.