6. Bir akım makarasından geçen akımın zamana bağlı değişimi grafikteki gibidir. Grafikteki I, II, III ve IV numaralı alanlarda makarada oluşan öz indüksiyon akımları sırasıyla i1, i2, i3 ve i4’tür. Akım 2i i 0 I II III IV Zaman t 2t 3t 4t Buna göre öz-indüksiyon akımlarından hangilerinin yönü aynıdır? Nedenini açıklayınız. 11. SINIF FİZİK DERSİ (ANADOLU LİSESİ) 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Öz indüksiyon akımı yalnızca makaradaki akım değişirken oluşur ve bu değişime karşı koyar (Lenz kuralı).
2. I. bölgede akım artar: i₁ ana akıma zıt yöndedir.
3. II. bölgede akım sabittir: değişim olmadığı için öz indüksiyon akımı oluşmaz (i₂ = 0).
4. III. bölgede akım yine artar: i₃ ana akıma zıt yöndedir. IV. bölgede akım azalır: i₄ ana akımla aynı yöndedir.
Cevap: i₁ ile i₃'ün yönü aynıdır. Çünkü iki bölgede de akım artmaktadır ve öz indüksiyon akımı artışa karşı koymak için ana akıma zıt yönde oluşur. i₄ bunlara zıt yöndedir, i₂ ise sıfırdır. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Öz indüksiyon akımının yönü akımın büyüklüğüne değil, artıp azalmasına bağlıdır.