1. Titreşim doğrultusuna göre dalga çeşitlerini sınıflandırıp ikişer örnek vererek açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Dalgalar, ortamdaki taneciklerin titreşim doğrultusu ile dalganın ilerleme doğrultusu arasındaki ilişkiye göre ikiye ayrılır: enine ve boyuna dalgalar.
2. Enine dalga: Titreşim doğrultusu, dalganın ilerleme doğrultusuna diktir. Örnekler: gergin ipte oluşan dalga, ışık (elektromanyetik dalgalar).
3. Boyuna dalga: Titreşim doğrultusu ile ilerleme doğrultusu aynıdır (paraleldir). Ortamda sıkışma ve genleşmeler oluşur. Örnekler: ses dalgası, sarmal yayın ucu ileri geri itilerek oluşturulan dalga.
Cevap: Enine dalgalar (titreşim ilerlemeye dik): ip dalgası, ışık. Boyuna dalgalar (titreşim ilerlemeye paralel): ses dalgası, sıkıştırılıp bırakılan yaydaki dalga. Benzer örnekler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Aynı yayda hem enine hem boyuna dalga oluşabilir; dalganın türünü ortam değil, titreşimin yönü belirler.