4. Bir destek çubuğuna yalıtkan bir iple nötr bir alüminyum top asılarak aşağıdaki deney düzeneği hazırlanıyor. Yalıtkan ip Deneyin yapılışı: *Önce nötr ebonit çubuğun nötr yün kumaşla elektriklenmesi sağlanıyor. *Ebonit çubuk, alüminyum topa yaklaştırıldığında topu çekiyor. *Ebonit çubuk alüminyum topa temas ettirildikten sonra top ve çubuk birbirini itiyor. Destek çubuğu Alüminyum top Eldiven Ebonit çubuk Buna göre, deneyde gerçekleşen elektriklenme çeşitlerini ve elektriklenmeler sonucunda ebonit çubuk ile alüminyum topun yük durumlarını açıklayarak yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Ebonit çubuk yün kumaşa sürtülür: sürtünme ile elektriklenme. Ebonit yünden elektron alır ve negatif (-) yüklenir, yün pozitif (+) olur.
2. Çubuk nötr topa yaklaştırılınca topun elektronları uzak tarafa itilir, yakın taraf pozitif kalır: etki ile elektriklenme. Top çekilir ama net yükü nötr kalır.
3. Çubuk topa dokununca elektronların bir kısmı topa geçer: dokunma ile elektriklenme. Top da negatif yüklenir.
4. İkisi de negatif yüklü olduğundan birbirini iter.
Cevap: Sürtünme ile elektriklenmede ebonit (-) yüklenir; etki ile elektriklenmede top nötr kalır ama yükleri ayrışır ve çekilir; dokunma ile elektriklenmede top da (-) yüklenir. Sonuçta ebonit çubuk ve alüminyum top negatif yüklüdür, bu yüzden birbirini iterler.
Dikkat: Etki ile elektriklenmede cismin net yükü değişmez, sadece yükleri yer değiştirir.