3. Bir öğrenci ışık renginin fotosentez hızına etkisi ile ilgili yapacağı kontrollü deney için aşağıdaki düzenekleri kurmuştur. Yaptığı bir hata nedeniyle doğru sonuca ulaşamamıştır. Kırmızı Mor 30°C 55°C Buna göre, öğrencinin yaptığı deneyde doğru sonuca ulaşamamasının nedenini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Deneyin amacı ışık renginin fotosentez hızına etkisini ölçmek. Bu yüzden sadece ışık rengi değişmeli (bağımsız değişken).
2. Düzeneklerde ışık rengi (mor, kırmızı) ile birlikte sıcaklık da (55 °C ve 30 °C) değişmiş.
3. Sıcaklık da fotosentez hızını etkilediği için, hızdaki farkın ışık renginden mi sıcaklıktan mı kaynaklandığı anlaşılamaz.
Cevap: Öğrenci iki değişkeni birden değiştirmiştir. Sıcaklık kontrol edilen değişken olarak iki düzenekte de aynı tutulmalıydı; farklı sıcaklıklar yüzünden sonucun ışık renginden kaynaklandığı söylenemez.
Dikkat: Kontrollü deneyde yalnızca bir değişken değiştirilir, diğerleri sabit tutulur.