2. Bir etkinlikte özdeş üç çivi tahtaya eşit oranda batırılmış ve bu çivilerin tahtadan çıkarılma şekilleri aşağıda gösterilmiştir. Çivi; I. durumda el, II. durumda kısa saplı pense, III. durumda ise uzun saplı pense ile çıkarılmıştır. Kısa saplı pense Uzun saplı pense I. durum II. durum III. durum I. durumda çivi çok zor çıkarılırken II ve III. durumlarda daha kolay çıkarılmıştır. a) Yapılan etkinliğin amacını yazınız. b) II ve III. durumlarda çivinin çıkarılabilmesi için uygulanan kuvvetleri karşılaştırarak açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Pense bir kaldıraçtır: destek noktası ortada, kuvvet saplara, yük ise çiviye uygulanır.
2. Etkinlikte el ile kaldıraç kullanımı ve farklı sap uzunlukları karşılaştırılıyor.
3. Sap uzadıkça kuvvet kolu uzar. Yük kolu (ağız kısmı) aynı kaldığı için gereken kuvvet azalır.
4. Uzun saplı pensenin kuvvet kolu daha uzun olduğundan çiviyi çıkarmak için daha az kuvvet gerekir.
Cevap: a) Kaldıraçların iş kolaylığı sağladığını ve kuvvet kolu uzunluğunun gereken kuvveti nasıl etkilediğini göstermek. b) III. durumda uygulanan kuvvet II. durumdakinden küçüktür, çünkü uzun saplı pensede kuvvet kolu daha uzundur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Basit makineler işten kazanç sağlamaz, kuvvetten kazanç sağlar.