3. Çimlenmeye etki eden faktörlerden biri, kontrollü deney yapılarak araştırılmak istenmektedir. Bunun için hazırlanan K, L ve M ortamlarına ait bilgiler aşağıdaki grafiklerde verilmiştir. Ortamın Sıcaklığı Ortamdaki Oksijen Miktarı Kullanılan Su Miktarı Ortam K L M Ortam K L M Ortam K L M a) Hangi iki ortam kullanılarak kontrollü bir deney yapılabilir? Nedenini açıklayınız. b) Yapılabilecek kontrollü deneyin bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenlerini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Grafiklere göre sıcaklık: K yüksek, L = M. Oksijen: K = M yüksek, L düşük. Su: K = M, L fazla.
2. Kontrollü deney için iki ortam arasında sadece bir değişken farklı olmalıdır.
3. K ve M'de oksijen ve su aynı, sadece sıcaklık farklıdır. L ise diğerlerinden hem oksijen hem su bakımından farklıdır.
Cevap: a) K ve M ortamları. Çünkü bu iki ortamda oksijen ve su miktarı aynı, sadece sıcaklık farklıdır. b) Bağımsız değişken: ortamın sıcaklığı. Bağımlı değişken: tohumların çimlenmesi (çimlenme süresi/çimlenen tohum sayısı). Kontrol edilen değişkenler: oksijen miktarı, su miktarı (tohum türü ve sayısı).
Dikkat: Bağımsız değişkeni sen değiştirirsin, bağımlı değişken onun sonucunda ölçtüğün değişkendir.