6. Thomas Kuhn’a göre bilim insanları bilimsel sorgulamalarının temeline ortaklaşa ortaya koydukları doğruluk ve gerçekliğin doğasına ilişkin varsayımlardan oluşan bir çerçeve yerleştirirler. Tarihsel süreç içinde ve bi limsel gelişmelerle birlikte bu çerçeve değişmektedir. Örneğin Newton daha doğmadan önce maddesel var lıkların özüne ilişkin bir dil kullanan Aristotelesçi ve skolastik açıklamalardan kurtulmak nihayet başarılmıştı. Bir taşın kendi doğası gereği evrenin merkezine yöneldiği görüşü artık bir açıklama değil sadece mantıksal bir kelime oyunu olarak görülmeye başlanmıştı ki bu gerçekten de bir ilerlemeydi. Duyumsal izlenimlerin hepsi renk, tat ve hatta ağırlık da dâhil artık evrenin maddesindeki temel parçacıkların boyutları, biçimleri, yerleri ve hareketleri olarak açıklanmaktaydı. Her şeyin temelindeki atomlara, bunların dışında kalan nitelik ler yakıştırmak “hurafe” sayılıyor ve bilimin kapsamı dışında bırakılıyordu. Bu parçadaki eleştirilerin işaret ettiği kavramı açıklayınız. 11. SINIF FELSEFE DERSİ 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Kuhn'a göre bilim insanları, belirli bir dönemde ortaklaşa kabul ettikleri varsayımlar, yöntemler ve kavramlardan oluşan bir çerçeve içinde çalışır.
2. Bu çerçeveye paradigma denir.
3. Parçada Aristotelesçi-skolastik açıklamaların terk edilip yerine atomcu, mekanik bir doğa anlayışının geçmesi anlatılıyor.
4. Bu, eski paradigmanın yerini yeni bir paradigmaya bırakmasıdır; Kuhn buna paradigma değişimi (bilimsel devrim) der.
Cevap: Parçadaki eleştiriler paradigma kavramına işaret eder. Paradigma, bir dönemde bilim insanlarının ortaklaşa kabul ettiği varsayım, yöntem ve kavramlardan oluşan çerçevedir. Bilim, bu çerçeve değiştikçe ilerler; Aristotelesçi açıklamaların yerini mekanik-atomcu açıklamanın alması bir paradigma değişimidir (bilimsel devrim). Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Kuhn'a göre bilim düz bir birikimle değil, paradigma değişimleriyle (devrimlerle) ilerler.