4. Türkiye topraklarının ilk sakinleri Paleolitik Çağ’da mağaralarda, kaya sığınaklarında ve açıkta yaşayan insan toplulukları olmuştur. Yarımburgaz (İstanbul), Karain (Antalya), Palanlı (Adıyaman), Şarklı (Gaziantep), Kanal, Merdivenli ve Üçağızlı (Hatay) mağaraları en eski barınak örnekleri olarak gösterilebilir. Neolitik Çağ’da yerleşik hayata geçilmesiyle Göbeklitepe (Şanlıurfa), Çatalhöyük (Konya), Hacılar (Burdur), Aşıklıhöyük (Aksaray), Çayönü (Diyarbakır) Anadolu’da ilk yerleşmeler olmuştur. Buna göre Anadolu’da Neolitik Çağ’daki yerleşmeler ile Paleolitik Çağ’daki yerleşmeleri yerleşme özellikleri bakımından karşılaştırınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Paleolitik Çağ'da insanlar avcılık ve toplayıcılıkla geçinir, göçebe yaşardı.
2. Barınak olarak doğal yerleri (mağaralar, kaya sığınakları) kullanır, ev inşa etmezlerdi; yerleşmeler geçiciydi.
3. Neolitik Çağ'da tarım ve hayvancılık başladı, yerleşik hayata geçildi.
4. İnsanlar kerpiç ve taştan evler yaparak köy benzeri kalıcı yerleşmeler kurdu (Çatalhöyük, Çayönü); su kaynaklarına ve verimli topraklara yakın yerler seçildi.
Cevap: Paleolitik Çağ'da yerleşmeler mağara ve kaya sığınağı gibi doğal, geçici barınaklardı; insanlar avcı-toplayıcı ve göçebeydi. Neolitik Çağ'da tarım ve hayvancılıkla yerleşik hayata geçildi; insanlar kendi yaptıkları evlerden oluşan kalıcı, planlı yerleşmeler kurdu. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Neolitik Çağ'ı Paleolitik Çağ'dan ayıran en önemli fark tarımla birlikte yerleşik hayata geçilmesidir.