6. Aşağıdaki haritada Rusya ile Avrupa ülkeleri arasındaki petrol ve doğal gaz boru hatları gösterilmiştir. K Finlandiya İsveç Yamal-Avrupa Kuzey Akım Norveç Rusya Brotherhood İngiltere Polonya Soyuz Merkez Asya Almanya Kazakistan Ukrayna Fransa Romanya Hazar Denizi Özbekistan İtalya O R T A A S Y A Karadeniz Gürcistan Azerbaycan Portekiz Türkmenistan İspanya Türkiye Suriye Irak Tunus İran Akdeniz O R T A D O Ğ U Fas İsrail Libya Cezayir Basra Krf. Mısır Suudi Arabistan Katar BAE K U Z E Y A F R İ K A Kızıldeniz Boru Hattı Umman Denizi 0 1.000 km Avrupa ülkeleri, Ukrayna-Rusya arasında yaşanan savaş nedeniyle petrol ve doğal gaz akışının aksama ihtimaline karşı alternatif enerji kaynakları aramaya başladı. Bu kapsamda Avrupa ülkeleri, enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla dünyadaki ispatlanmış petrol ve doğal gaz rezervlerinin yaklaşık yarısını elinde bulunduran Orta Doğu ve Orta Asya ülkelerine yönelmişlerdir. Bu durumun Türkiye’nin jeostratejik önemine etkisini açıklayınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Haritada Rusya'dan Avrupa'ya giden boru hatlarının Ukrayna ve Karadeniz üzerinden geçtiğini görüyorsun.
2. Avrupa, Rusya yerine Orta Doğu ve Orta Asya kaynaklarına yönelince bu kaynakların Avrupa'ya taşınacağı güzergâhı düşün; Türkiye bu bölgelerle Avrupa arasındadır.
Cevap: Türkiye, Orta Doğu, Hazar ve Orta Asya'daki enerji kaynakları ile Avrupa arasında köprü konumundadır. Avrupa'nın bu bölgelere yönelmesiyle petrol ve doğal gazın taşınmasında Türkiye önemli bir transit ülke ve enerji koridoru hâline gelir (TANAP, Bakü-Tiflis-Ceyhan gibi). Böylece Türkiye'nin enerji arz güvenliğindeki rolü ve jeostratejik önemi artar. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Türkiye'nin enerji üreticisi değil, enerji koridoru (transit ülke) olduğunu vurgula.