6. Bir komünite içerisinde canlılar birbirleriyle birçok farklı şekilde simbiyotik ilişki içindedirler. Bu simbiyotik ilişkilerle ilgili bazı örnekler aşağıda numaralanmıştır. I. Sığır kuşlarının geyik gibi bazı otçul canlıların beslenmesi sırasında çayırlardan çıkarttıkları böceklerle beslenmesi II. İnsan sindirim sisteminde bulunan bazı bakterilerin birtakım vitamin ve hormon benzeri bileşikler oluş turması III. İnsan sindirim sistemine yerleşen kıl kurdunun hazır sindirilmiş besinleri emerek beslenmesi Buna göre numaralı örneklerdeki canlılar arasındaki simbiyotik ilişkinin adını gerekçesiyle birlikte yazınız. 11. SINIF BİYOLOJİ DERSİ (FEN LİSESİ) 2. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. I: Sığır kuşu, otçulların ürküttüğü böceklerle beslenerek yarar görür; otçul canlı bundan ne yarar ne zarar görür. Bu kommensalizmdir.
2. II: Bakteriler insan bağırsağında barınak ve besin bulur; insan da bakterilerin ürettiği vitamin (K, B12) ve bileşiklerden yararlanır. İki taraf da yarar gördüğü için mutualizmdir.
3. III: Kıl kurdu insanın sindirilmiş besinlerini alarak yarar görür, insan ise zarar görür. Bu parazitliktir.
Cevap: I. Kommensalizm (sığır kuşu yararlanır, otçul etkilenmez). II. Mutualizm (bakteri ve insan karşılıklı yarar görür). III. Parazitlik (kıl kurdu yararlanır, insan zarar görür).
Dikkat: İlişki türünü belirlerken her iki canlı için ayrı ayrı yarar, zarar ya da etkilenmeme durumunu yaz.