1. Aşağıda Oğuz Kağan Destanı’ndan bir parça verilmiştir. Toy bitince Oğuz Han, verdi şu buyruğunu: “Ey benim beğlerimle ilimin ey budunu! Sizlerin başınıza ben oldum artık kağan, Elimizden düşmesin, ne yayımız ne kalkan! Damgamız olsun bize, yol gösteren bir buyan! Alpler olun savaşta, Bozkurt gibi uluyan! Demir kargılar ile, olsun ilimiz orman! Av yerlerimiz dolsun, vahşi at ile kulan. Yurdumuz ırmaklarla denizler ile dolsun, Gökteki güneş ise yurdun Bayrağı olsun, İlimizin çadırı, yukardaki gök olsun, Dünya devletim olsun, halkımız da çok olsun!” Ayrıca emir yazdı, dört tarafa Oğuz Han, Bildirdi elçilerle, öğrendi bunu her yan. Oğuz bu bildirisinde, buduna şöyle dedi: “Mademki Uygurların, benim büyük Kağanı, O halde sayılırım, ben bir dünya Kağanı. Bana bağlıdır artık, dünyanın her dört yanı! Bu parçadan hareketle Oğuz Kağan'ın olay örgüsüne etkisini yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Parçada Oğuz Han toy (şölen) bitince kağan olduğunu ilan eder ve beylerine, halkına buyruk verir.
2. Buyruğunda güçlü bir ordu, geniş yurt ve "dünya devleti" kurma hedefini ortaya koyar.
3. Elçilerle dört bir yana emir gönderir ve kendini dünya kağanı sayar; bu, destanın sonraki fetih ve savaş olaylarını başlatır.
Cevap: Oğuz Kağan, olay örgüsünü başlatan ve yönlendiren ana kahramandır. Kağan olduğunu ilan edip halkına buyruk vermesi, dünya hâkimiyeti ülküsünü açıklaması ve dört yana elçi göndererek herkesi kendine bağlı sayması, destandaki bundan sonraki olayların (boyun eğmeyen ülkelerle savaşlar, fetihler) çıkış noktasıdır. Yani olaylar onun kararları ve hedefleri doğrultusunda gelişir. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Destanlarda olay örgüsü genellikle kahramanın etrafında şekillenir; cevabında kahramanın kararlarının sonraki olaylara nasıl yol açtığını göster.