5. Abbasi Halifesi Memun, Bağdat Saray Kütüphanesi’nin yönetimini el-Harezmî’ye vermiş, ayrıca yabancı eserlerin tercümesini yapmak amacıyla kurulan Beyt’ül-Hikme (Bilgelik Evi) isimli akademide bilimsel ça lışmalar yapması için bütün imkânları sunmuştur. Kendisine sunulan bu çalışma ortamını iyi değerlendiren el-Harezmî birinci ve ikinci dereceden denklemlerin sistematik çözümü için yöntem geliştirmiş, ‘‘sıfır’’ raka mını ilk defa kullanmıştır. Bilim insanlarıyla beraber bir dünya haritası çizmiş, dünyanın çapını hesaplamak için çalışmalar yapmıştır. Ayrıca dağ ve nehirleri, yıldızlar ve gezegenlerin hareketlerini, Güneş ve Ay tutul malarını incelemiştir. Metne göre el-Harezmî’nin hangi bilim alanlarının gelişmesine katkı sağladığını yazınız.
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Metinde geçen çalışmaları tek tek bilim dallarıyla eşleştir.
2. Birinci ve ikinci dereceden denklemlerin çözümü ve sıfırın kullanılması: matematik (cebir).
3. Dünya haritası çizmek, dünyanın çapını hesaplamak, dağ ve nehirleri incelemek: coğrafya.
4. Yıldızların, gezegenlerin hareketlerini, Güneş ve Ay tutulmalarını incelemek: astronomi (gök bilimi).
Cevap: El-Harezmî; matematik (özellikle cebir), coğrafya ve astronomi (gök bilimi) alanlarının gelişmesine katkı sağlamıştır.
Dikkat: Soru "metne göre" diyor; her bilim dalını metinde geçen bir çalışmaya dayandırmalısın.