5. Gülnur, alışverişlerini mahalle bakkalından yapmaktadır. Bakkal Hasan Amca, Gülnur’un yaptığı alışverişle rin hiçbirinde fiş vermemekte ve Gülnur da istememektedir. Bu duruma benzer olayların toplumda sıklıkla yaşanmasının ülke ekonomisine etkilerini yazınız. 6. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ 2. DÖNEM 1. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. Fiş, satış yapıldığını ve bu satıştan vergi alınacağını gösteren belgedir.
2. Fiş verilmeyen satışlar devlet kayıtlarına girmez; böylece satıcı vergi ödemez ve vergi kaybı (kayıt dışı ekonomi) oluşur.
3. Bu durum yaygınlaşırsa devletin vergi gelirleri azalır. Devlet okul, hastane, yol gibi kamu hizmetlerini yapmakta zorlanır.
4. Ayrıca vergisini düzenli ödeyen esnaf haksız rekabete uğrar, vergi yükü dürüst vergi ödeyenlerin üzerinde kalır.
Cevap: Kayıt dışı ekonomi büyür, devletin vergi gelirleri azalır; okul, hastane, yol gibi kamu hizmetleri aksar, ülke kalkınması yavaşlar ve vergisini ödeyenler aleyhine haksız rekabet oluşur. Benzer ifadeler de doğru kabul edilir.
Dikkat: Fiş istemek tüketicinin de sorumluluğudur; vergi kaybının kamu hizmetlerine etkisini cevabında mutlaka belirt.