3. Aşağıdaki tepkimelerde kopan veya oluşan etkileşimlerin ve gerçekleşen değişimlerin türünü gerekçelendirerek yazınız. a) C6H6(g) → C6H6(s) + a kJ/mol b) C3H7OH(s) + b kJ/mol → C3H7OH(g) c) NaI(k) + c kJ/mol → Na+(g) + I–(g)
✅ Cevap ve adım adım çözüm
1. a) C₆H₆ gaz hâlden sıvı hâle geçiyor (yoğuşma), enerji açığa çıkıyor. Benzen apolardır; moleküller arasında London kuvvetleri oluşur.
2. b) C₃H₇OH sıvıdan gaza geçiyor (buharlaşma), enerji alıyor. –OH grubu nedeniyle moleküller arasındaki hidrojen bağları (ve London, dipol-dipol etkileşimleri) kopar.
3. c) Katı NaI'deki iyonik bağlar kopup gaz hâlinde Na⁺ ve I⁻ iyonları oluşuyor.
Cevap: a) London kuvvetleri oluşur (zayıf etkileşim) → fiziksel değişim (yoğuşma). b) Hidrojen bağları kopar (zayıf etkileşim) → fiziksel değişim (buharlaşma). c) İyonik bağ kopar (güçlü etkileşim) → kimyasal değişim; çünkü güçlü etkileşimin koptuğu olaylar kimyasal değişim olarak kabul edilir.
Dikkat: (s) sıvı, (k) katı, (g) gaz demektir; hâl değişimlerinde yalnızca zayıf etkileşimler kopar veya oluşur.